یئنی یازې‌لار / Yeni Yazılar
آنا صفحه Ana Səhifə / تاریخ / ترکان / چشم انداز آتی ناسيوناليسم قومی در آذربايجان ايران / ج- ايدئولوژی قومی

ترکان / چشم انداز آتی ناسيوناليسم قومی در آذربايجان ايران / ج- ايدئولوژی قومی

ترکان و بررسي تاريخ, زبان و هويت آنها در ايران حسن راشــــــــــدی

ترکان

و

بررسي تاريخ, زبان و هويت آنها در ايران

حسن راشــــــــــدی


ترکان / چشم انداز آتی ناسيوناليسم قومی در آذربايجان ايران / ج- ايدئولوژی قومی

ماهيت ايدئولوژي قومي نقش مهمي در چشم­انداز آتي ناسيوناليسم قومي در ايران مي­تواند داشته باشد بنابراين جهت درک ماهيت اهداف قومي اين سؤال را بايد مطرح نمود که آيا ايدئولوژي قومي در آذربايجان ايران مبني بر اصالت قومي آذربايجاني­ها و طرد قوم­هاي ديگر است.

پاسخ اجمالي اين بحث مبتني بر مشاهدات, تجربه­ها, مطالعه مطبوعات و فعاليت­هاي تبليغات انتخاباتي و برخي از تأليفات انديشمندان و نخبگان آذربايجان است. البته قبل از ورود بر اين بحث لازم به يادآوري است که اين بررسي متکي و مبتني بر رفتارها و نگرش­هايي است که در سطح جامعه از طريق مطبوعات, گردهمايي­ها و اساسنامه­ها و نطق­هاي انتخاباتي و غيره قابل دستيابي است. وقتي در اينجا بحث از ايدئولوژي جنبش قومي يا ناسيوناليسم قومي مي­شود, مبتني است بر آنچه در جامعه اتفاق مي­افتد و نه مبتني بر مباحثي که در خارج از کشور و يا توسط گروه­هاي مخالف نظام مطرح مي­شود. يعني اين بررسي با تأکيد بر مطبوعات و رفتار نخبگان داخلي و توده­هاي اجتماعي انجام شده و موضوعي است که همه مي­توانند بررسي کنند.

در مبحث ايدئولوژي قومي مي­توان گفت گرچه ايدئولوژي قومي در آذربايجان در بين نخبگان و برخي از فعالان سياسي روشنفکر آذري مبتني بر شکاف قومي است که قابل انکار نيست و طبيعتاً اگر غير از اين بود بررسي مسأله موضوعيتي نداشت, ولي اين تمايز و شکاف قومي مبتني بر اصالت قومي آذربايجاني­ها بر ديگر اقوام يا طرد حاکميت ملي يا قوم مرکزي نيست بلکه مبتني بر يکسري مطالبات و درخواست­هايي است که به منظور رفع تبعيض به ويژه در حوزه فرهنگي و تا حدودي رفع محروميت­ها در حوزه اقتصادي مطرح مي­شود؛ ۷۰ تا ۸۰ درصد اين مطالبات که در اين سال­ها به کرات در مطبوعات  و سخنراني­هاي انتخاباتي مطرح شده, بيشتر مبتني بر مطالبات فرهنگي بوده است, تا سياسي و يا حتي اقتصادي صرف. نسل جديد روشنفکران يا تحصيلکردگان آذري و به طور کلي نيروهاي فعال قومي, برخلاف مارکسيست­ها يا سوسياليست­هاي چپ قبل از انقلاب از نيروي قومي به عنوان ابزار و يا پشتوانه پيگيري و پيشبرد اهداف و مرام­هاي حزبي خود با عناوين و شعارهايي مانند مبارزه براي رهايي خلق­ها استفاده نمي­کنند, بلکه بيشتر به دنبال تحقق برخي مطالبات و خواسته­هاي فرهنگي و مدني قومي هستند.

از اين رو است که در ايدئولوژي قومي نخبگان يا فعالان قومي آذري, از يکسري مفاهيم و يا تعابيري مانند آنچه در ادبيات چپ و نيروهاي سوسياليست و غيره مرسوم بود استفاده نمي­شود. لذا نيروي محرک فکري جنبش قومي آذربايجان مبتني بر تمايزات و ويژگي­هاي فرهنگي است و تلاش براي تحقق برخي اصول معطل مانده قانون اساسي و رفع محدوديت­هاي فعاليتهاي فرهنگي محور عمده­ي اين حرکت است در مجموع رويکردهاي فکري نخبگان و شخصيت­هاي آذري بدين صورت قابل صورت­بندي است: رويکردي دمکراتيک به سياست و تمرکززدايي از قدرت سياسي که توزيع قدرت سياسي يکي از مطالبات اساسي اين جنبش است که تا حدود زيادي با جنبش دوم خرداد همخواني دارد با اين تفاوت که در بحث تقويض اختيارات به مسئولين منطقه­اي و عامل صرف نبودن مسئولين منطقه­اي ويژگي و تمايز خاصي نسبت به جنبش دوم خرداد پيدا مي­کند. البته در جنبش دوم خرداد نيز افراد و گروه­هايي بر تمرکززدايي تأکيد داشته­اند و حتي تقويض اختيارات به مسئولين منطقه­اي را تأکيد کرده­اند. اما در حوزه اجتماع و اقتصاد رويکردي عدالتخواه و مساوات طلب و در حوزه فرهنگ رويکردي پلوراليستي دارند. آنها خواستار توجه کافي دولت و نخبگان فرهنگي به زبان و فرهنگ آذربايجان و ايجاد برخي تمهيدات براي حفظ و پايداري از اين فرهنگ هستند. در مجموع به لحاظ فکري بايد اشاره کرد که اين جنبش در چند سال اخير براي دوم خرداد پشتوانه بسيار قابل اطميناني بود و همواره فعالان آن در سطوح مختلف چه توده­هاي اجتماعي,  دانشجويان و قشر متوسط و چه نخبگان فرهنگي- سياسي کمک­هاي شاياني را براي پيشبرد اهداف دوم خرداد داشته­اند. البته در يکي دو سال اخير, حمايت کامل از جنبش دوم خرداد با ترديدهايي مواجه شده چنانکه در سطح ملي نيز کارآمدي و موفقيت­آميز بودن جنبش دوم خرداد با ترديدهايي روبه رو شده است. در آذربايجان نيز پيام دوم خرداد بتدريج با بي­اعتمادي روبرو گشته است و حتي از جانب برخي فعالان سياسي, مطبوعاتي و دانشگاهي با انتقادات و حتي اعتراضاتي روبه­رو شده است و تعبير برخي از اين فعالان اين است که جنبش دوم خرداد, اقوام را از قطار اصلاحات جا گذاشت.

 


کیتابین ایچینده کی لر


1- مقدمه

2- باشلانیش

3- تحریف تاریخ

4- رابطه هويت ملّی و هويت قومی در بين جوانان تبريز

5- چشم انداز آتی ناسيوناليسم قومی در آذربايجان ايران

—الف- عوامل مؤثر بر شکلگيری ناسيوناليسم قومی

—ب- وضعيت ناسيوناليسم قومی در آذربايجان

—ج- ايدئولوژی قومی

—د- پايگاه اجتماعی و شيوه های طرح مطالبات قومی

—۱- نخبگان و فعالان قومی

—۲- دانشجويان و تحصيلکردگان

—۳- توده های اجتماعی

—نتيجه گيري

6- واقعيتهای تاريخی و بافت جمعيتی کشور

7- کسروی و تحريفهای او

8- ترکان و زبان ترکی در آئينه تاريخ و ادبيات

9- فارسی دری, زبان مهاجر يا بومی در ايران؟

10- سيمای ترکان در آثار شعرای فارسی گوی و مورخين مشهور

11- چهره ترکان از نظر ژنتیکی

12- اهميت زبان ترکی در ايران در قرون گذشته از ديد مورخين, سياحان و ديپلماتهای خارجی

13- در ذکر شمهاي از شمايل و فضايل خاصة پادشاه جمجاه خلدالله ملکه و سلطانه

14- دغدغه ناسيوناليستهای افراطی

15- آذربايجان تاريخی و محدوده آن از نظر مورخين

16- جمهوري آذربايجان و بحث بر سر اين نام

17- ايران و ما

18- آذربايجان و ايران

19- منابع مورد استفاده

یازار / Yazar : حسن راشدی

بو یازېنې دا اۏخویون /Bu Yazını da Oxuyun

الفبای زبان تورکی در طول تاریخ

الفبای زبان تورکی در طول تاریخ برای نگارش زبانهای تورکی در طول تاریخ الفبا‌های مختلف …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *