یئنی یازې‌لار / Yeni Yazılar
آنا صفحه Ana Səhifə / ادبیات / شعرلر / کلاسیک شعرلر / ایکی داش / آراز احمداۏغلو (شعر)

ایکی داش / آراز احمداۏغلو (شعر)

İki daş-Araz Əhmədoğlu-YeniQapi.com--

ایکی داش / آراز احمداۏغلو (شعر)

 

آد‌سېز سان‌سېز سایې‌سېز قارداش‌لاردېق،

سېلدېرېم قایا باشېندان

قالدېرمېش دیم-دیک باشېنې

چنلی گؤڲه‌ قارشې باخان،

تاریخ بۏیو یاندېرېلېب گاهدان یاخان،                 5

بز قالا‌سې أته‌ڲینده‌

آرخا آرخایا سؤیکَنیب

یۆز ایل‌لردن بری

مین-بیر دۆشۆنجه‌ ایله‌،

یالنېز اۏتوروب مۆرگۆلۆ گؤزلر ایله‌                     10

حئیران‌لېق’لا‌ دالمامېشدېق

بو جَنّتین،

بو یئتیم-یئسیر جَنّتین،

بو یییه‌سیز بوراخېلمېش گؤزَل‌لیڲین

تاماشاسېنا، سئیرینه‌!                                           15

 

دفعه‌لر’له ایسلانېبان

عسگسر‌لرین آخېتدېغې قان تر ایله‌،

أل‌لریندن‌ آخان قان’لا‌،

قالا‌یا چېخاردېلمېشدېق،

اۏردان ایسه‌ توللانمېشدېق                                        20

هارېنلامېش قودوز‌لارېن،

اؤزگه‌‌لرین وار-یۏخوندا

گؤزۆ قالمېش دۏنوز‌لارېن

تپه‌سینه‌.

 

****

 

اۏر‌دا یالنېز لاله‌لر’له،                                            25

اۏر‌دا یالنېز چېچک‌لر’له،

مین-بیر بۏیا چا‌لار گؤزَل بؤجک‌لر’له

بۏیون بۏیونا سؤیکَنیب

گئجه‌نی گۆندۆزه‌،

گۆندۆزۆسه‌ گئجه‌سینه‌ قاتېب                                  30

ککلیک‌لرین شاققېلتې‌سې،

بۆلبۆل‌لرین جَح-جَحینه‌

گؤز یوموبان آغېز آچېب

گئتمه‌میشدیک اؤزۆمۆزدن،

دؤنمه‌میشدیک سؤزۆمۆزدن!                              35

 

چۏخ عسگرلر دینجَلتمیشدیک

سؤیکَنه‌رَک تر‌لی یۏرقون کۆره‌ڲینه‌.

چۏخ واخت قولاق یاتېرتمېشدېق،

چۏخلو جان‌لار قورتارمېشدېق.

چۏخ قۏناق‌لار أزدیرمیشدیک                                  40

اۏتورداراق دیزلریمیز اۆزه‌رینده‌.

 

چۏخ اۏزانا، چۏخ آشېغا

قولاق آسېب دینله‌میشدیک،

“قۏجا قارتال”ـې سَسلرکن،

داغ-داشا قوربان اۏلارکن،                                  45

سارېلمېشدېق آیاق‌لارې‌نېن آلتېنا

“جان!” دئیه‌رَک لاپ اۆرَکدن؛

“جانېم اۏزان، گؤزۆم اۏزان!”

قېشقېرېرکن باغېرېرکن.

 

حتتا چیرکین یوخو‌لار’لا یاتېب دوران،                 50

اؤز دۏغما قارداشېنې آرخادان ووران،

بلکه‌ ده‌ یالنېز بیر دسته‌ کاوارچۆن ،

داغ-داشې، مئشه‌نی، اۏرمانې قېران

خایین‌لرین اۏجاغېنا داش اۏلموشدوق!

 

****

 

چۏخ سئوینمیشدیک دویارکن                                 55

یۏرقون آت‌لارېن نفسین اۏتلایارکن،

قایادان سرت قهرمانېن

قاش‌-قاباقلې‌ گؤرکَمینی گۆلۆمسَرکن.

 

صاباحاجان یاتمامېشدېق

اۏبالارېن آرخاسېندا                                               60

گیزلَنه‌رَک ایش چئویریب

قورغو قوران خیانتین

اۏ آلچاق سَسین دویارکن.

قارداشېنې قودوز‌لارا اوجوز ساتان،

إل-اۏبا، ناموسون ساتان،                                       65

أ‌لی گۆناه‌سېزلارېن قانېنا باتان،

اۏ آلچاغېن قارا باسمېش گؤزلرینده‌

شارلاتان‌لېغې اۏخویوب دۆشۆنَرکن.

 

بیر گۆن ده‌ یاسا باتمېشدېق،

‘بو کافېرېن ساغ ألینی،                                         70

بو کافېرېن سۏل ألینی،

سۏنرا دا ساغ آیاغېنې،

سۏنرا دا سۏل آیاغېنې،’

قاران‌لېق‌لار خلیفه‌سی‌نین أمری‌’یله‌،

تاریخ بۏیو دیم-دیک دوران،                                 75

اۏ أڲیلمز، آلنې آچېق،

اۏ شرافت بایراغېنا دؤنن باشې

‘کسین، سۆنگۆ‌لره تاخېن،

قاپې-قاپې دۏلاندېرېن،

شَهَر-شَهَر، دییار-دییار،                                80

قۏی گؤرۆب عیبرت آلسېنلار!’

خبرینی إشیدَ‌رکن.

 

داغ‌لار آشدې باشېمېزدان،

دره‌لر یارېلدې بیزیم باغرېمېزدان،

باغرېمېز اۏلدو تیلیت قان!                                       85

اۏ خبری إشیدَ‌رکن.

 

****

 

چۏخ واخت اۏلوب دینله‌میشدیک

“چنلی بئل”دن

سینه‌د‌ن سینه‌یه‌ کئچن                                          90

چاخناشان “میصری قېلېنج”ـېن

چارپېشماسېن پاشا‌لار’لا،

قېلېنجدان کسگین قۏپوزون

“جَنگی”سی’یله قالخانلا‌شېب

“شئشنگی”’یله شئش پرلشیب                                      95

اۏ تۆکنمز سۏن بیلمه‌ڲن

خیانتین، مۆخَنَّتین –

“کئچل همزه‌” – دن “قېر آت”ـېن

قورتارېلما “مۆخَمَّس”ـین!

 

ایل‌لر بۏیو گؤز اۏلموشدوق،                                  100

دارېخمېشدېق یۏرولموشدوق،

پېچېلداشېب دورولموشدوق،

یان-یؤوره‌میزدکی‌لر’له،

مین-بیر یاشېل‌لېقدا چالان بیتگی‌لر’له،

أتک‌لرده‌ یووارلانان بولود‌لار’لا،                 105

گؤڲ‌ کؤکسۆندن آسېلېبان

گؤزَل‌لیڲه‌ مین قات آرتان ترلان‌لار’لا،

شېدېرقې شېغېیېب شاخان قارتال‌لار’لا‌.

 

بیز ده‌ بۏیون اوزاتمېشدېق،

گؤزله‌ییب یۏلا باخمېشدېق                                  110

کرتن‌کله‌‌لر’له،

اۏغلان‌یۏلداشې’یلا‌،

ایلان‌آغ‌وئرن’له،

اۏوون یاناشماسېن.

 

گۆنه‌ورله‌نرکن اوزون ساعات‌لار’لا                   115

دینله‌میشدیک چئوره‌میزین

مئلۏدیک هارمۏنی‌سین،

چیچک‌لر’له‌ بؤجک‌لرین

بالئتی ایله‌ اۏپئرسېن.

بو چیچکدن اۏ چیچه‌ڲه‌ سۆزۆلرکن                   120

کپه‌نک‌لر’له کۆله‌ڲین سمفۏنی‌سین.

 

گؤزله‌میشدیک، دایانمېشدېق

زمانه‌نین قامچې‌سېنا،

اۏلوب مین‌لر جان وئرمیشدیک

تۏرپاغېن بیر اۏووجونا.                                       125

 

اۏلوب داغېن اۏ اوجوندان بو اوجونا

آخان قانا یاتاق اۏلوب سوسموشدوق دا.

اؤز غئیرتیمیزه ویجدانېمېزا

مات قالېبان نه‌ایسه‌ چاشمېشدېق دا.

 

آما هئچ واخت سارسېلېبان                                130

اومودسوز‌لوغا دیز چؤکۆب

یۆز ایل‌لردن بری

یۏل‌لارېنې گؤزله‌دیڲیمیز،

اۏ قهرمان خالقېن

اۏ ایڲید خالقېن                                                         135

میلیۏن‌لار’لا چېخېشېنې،

هر إلدن، هر اۏبادان یېغېشېنې،

قاران‌لېغېن قارا باسمېش اۏباسېنا

ایلدېرېم‌لار شیمشک‌لر یاغېشېنې

اۏلا بیلمَز بیر خیال سانمامېشدېق،               140

اویدورسونلار! بیز‌سه‌ اینانمامېشدېق.

 

****

ایکی اۏزان بیزدن اۆسته‌، اۏ آخشام،

بیر هۆندۆر قایا اۆستۆنه‌ چېخدېلار.

“گؤزۆن آیدېن، آ داغ‌لار!

قۏناق گلیب إل‌لرینیز بو آخشام.”               145

“دیوانی”’یله باشلادېلار آشېق‌لار

“گنج‌لر باجېمېز، یاشلې‌لار آنامېز،

بیر إو‌لی‌ییک بیز هامېمېز بو آخشام.”

 

تایې توشو گؤرۆنمه‌میش

تاریخ‌لرده‌ یازېلمامېش                                      150

ظالېم‌لار هئچ بَڲنمه‌ڲن

ایزی تۏزو سیلینمه‌ڲن

ظۆلومه‌ نیفرت بسله‌یَن

بیر اولوسون حق ایسته‌یَن

عرشه‌ یۆکسه‌لن سَسی’یدی،                                      155

“کۏر‌اۏغلو”نون نعره‌سی’یدی.

 

بیر یاندا شاعیر‌لر شعر اۏخویور،

بیر یاندا “تار” “موغام” دئییر اۏخویور.

بیر یاندا تئاتر اۏینایېر أرَن‌لر،

بیر یاندا تاریخدن دئییر ایڲید‌لر.                   160

 

بیر یاندان سَس گلیر: “اؤلسۆن فاشیست‌لر!”

بیر یاندان ایسه: “اؤلسۆن شۏوینیست‌لر!”

بیر یاندانسا: “یا آزاد‌لېق یا اؤلۆم!”

بیر یاندانسا: “یا قاراباغ یا اؤلۆم!”

ایلدېرېم گۆرۆلتۆسۆ’یله:                                         165

“آذربایجان بیر اۏلسون …”

داها گۆرۆلتۆلۆ سَس’له‌:

“تۆرک دیلینده‌ مدرسه،

اۏلمالې دېر هر کسه‌.”

 

گئجه‌ بۏغولموشدو، گئجه‌ باتمېشدې،                 170

گئجه‌ یۏرقانېنې چکیب یاتمېشدې؛

شافاقدان اؤنجه‌ یوخودان دیکسینیب

“تو دابانا” دئییب اۏردان قاچمېشدې.

 

یاشېل‌لېقدان باشقا، گۆن چېخدې باخدې،

ماوی’یله قېرمېزې دالغالانېردې.                          175

بو بۆتؤو بۏیا‌لار دَنیزی قالخېر،

قالخدېقجا دا قالا‌یا دۏغرو سۏن.

 

دَنیزده‌ دالغا‌لار چۏخ چئشیتلی دیر:

موغام، ماهنې، قۏپوز، شعر دالغاسې،

ایڲید‌لرین “جَنگی” ایله‌ یاللې‌سې.                               180

بو دا نامرده‌ چۏخ أل‌وئریشلی دیر!

 

بونلار بوردا قالسېن سیزه‌، عزیز‌لر،

جانېم دئسین قارې دۆشمن‌ نه‌ إیلر:

هر نه‌ قارنې آچېق، دابانې جېرېق،

هار‌دا بیر کۆت قاپان، قولاغې یارېق                 185

وار’سا آختارېب تاپېب

دورمازدان یۆکله‌ییب بورا داشېیېب.

 

باشقا طرفدن’سه‌ ایکی اۏتوبوس

دۏداغې قېرمېزې مئیمون گتیریب

قالا‌یا یاخېن یئرده‌ إندیردیلر.                       190

إنَر إنمَز گۆزگۆ ألده‌،

رۏژ دۏداقدا،

سۆرۆشدۆ‌لر اۏ دَنیزین ایچینه‌،

أن زَهَر‌لی،

اوزاقدان گؤزَل گؤرۆنن ایلان‌لار.                     195

 

آما قۏپوزون سئحری’یله،

گؤڲده‌ گزیشن قارتال‌لار،

اۏ ایڲید‌لر، اۏ آصلان‌لار،

ایلان نه‌دیر؟ چایان نه‌دیر؟

أژدهاسېنې سایمازلار!                                       200

 

****

 

دَنیز چاغلایېب آخارکن یوخارې،

نه‌ ماراقلې‌ ایدی اۏنون باخارې!

بۆتۆن داغ-داش آیاقلانېب

قانادلانمېش گؤڲه‌ سارې.

 

بیز ده‌ بو دَنیزه‌ قارېشماق ایسته‌دیک،               205

بیز ده‌ قالا‌یا یۏللانماق ایسته‌دیک.

أن اولو قایا‌لاردان أن ایری‌سی:

’قارداش‌لار! بیز‌ده‌ بئله‌ بیر مثل وار:

داش دۆشدۆڲۆ یئرده‌ – بیل – آغېر اۏ‌لار.

بیز بو داغ‌لاردا اۏلان گۆندن بری           210

بئله‌ آنلامېشېق خئیر ایله‌ شَرّی:

بیزیم خالقېن نه‌ چۏخ ایمیش أرَن‌لری أرلری،

آنجاق آز دا دَڲیلمیش ایچیندن اۏلان شر‌لری! ’

 

بو آرادا شور توتموش

اۏکتاودان چېخمېش                                                 215

بیر گنج اۏغلان بۆدره‌یه‌رَک

آخناشدېردې قارداشېمې بیلمه‌یه‌رَک

قوش اۆره‌ڲی تیتره‌یه‌رَک؛

دیلی توتولوب بۏغازې قۏووشدو.

بیر باشقا‌سې سَسلَندی:                                          220

‘آی-هارای … قاچېن داش گلیری!’

 

آلدې آخناشان قارداش،

گؤرَک بیر نه‌ سؤیله‌دی:

‘دویدوم کۆره‌ڲیمده‌ اۏنون

پئشمان‌لېق چَکَن دویقوسون.                       225

دره‌یه‌ دۏغرو اوچارکن

دئدیم سنی کۏر پئشمان

قۏیمارام قالا‌سان اینان.’

وار گۆجۆ’یله‌ چېرپدې اؤزۆن

دره‌ده‌کی سرت قایایا،                                       230

اۏوولدو تۏرپاغا دؤندۆ،

اۏنون دا اولدوزو سؤندۆ.

 

قانېم قارالېب قاینارکن

چېخدې اۏرتایا دَنیزدن،

لزگی اۏینایان بیری‌سی،                                          235

حئیران قۏیموشدو هر کسی،

بو اونودولماز إپۏسو

آیېدېردې، یارادېردې بیر اولوسو!

 

اۏخویوردو اۏزان سَسی

قاران‌لېغېن فاتحه‌سین.                                         240

قاران‌لېق ایشه‌ دۆشمه‌سین،

بس نئیله‌سین؟

 

خیانتین تانېش سَسین

هئچ ده‌ یاد اۏلمایان،

موردار نفسین،                                                   245

دامارېم’لا‌ آلدېم،

قانېم’لا‌ دویدوم.

 

دالماسایدېم قارداشېما،

نه‌ یازېق، یوباندېم داها؛

بیر نئچه‌ آرشېن آرخادا                                        250

خایین، داغې چېخمادا،

اۆزۆنده‌کی‌ خیانت گۆلۆشۆ’یله‌،

تۏرپاغې موردارلایان یۆرۆشۆ’یله.

 

من اۏلدوم دۆشمن‌ ألینده‌ تۏپ‌خانا،

اؤنجه‌ ووردوم یئره‌ بۏیلو بیر آنا!                  255

سۏنرا دا قېیدېم رقص إدَن جاوانا!

آهېم ناله‌م قالخدې دۆز آسیمانا.

 

سېغېندېم سۏنوندا گَوَن کۏلونا،

یالواردېم تانرېیا سؤز وئردیم اۏنا:

دؤشه‌نه‌جه‌ڲم ایڲید‌لر یۏلونا،                          260

آسېلاجاغام بیری‌نین قۏلونا؛

چېخاجاغام قالا‌مېزېن یانېنا،

قالا‌ دووارېندا ایشلَنمه‌سم ده‌،

دۆنیا وارکن گؤزله‌مه‌لی اۏلسام دا،

جَهنَّمین اۏد‌لارېنا یانسام دا،                   265

قاداسېنې آلدېغېم …

قهرمان‌لارېن یۏلو’یلا

چېخاجاغام قالا‌نېن دووارېنا،

ایچیمد‌ن پۆسگۆرَن اۏد’لا‌ آلۏو’لا،

چاخاجاغام قاران‌لېغېن وارېنا!                        270

 

14 نۏوامبر، 2010،

خۏی.

یازار / Yazar : آیهان میانالیAyhan Miyanalı

بو یازېنې دا اۏخویون /Bu Yazını da Oxuyun

Manya Səxavətqızı - YeniQapi.com---

اومودو جۆجه‌رَن بۏش إو (حَسرَت) / مانیا سخاوت‌قېزې (شعر)

اومودو جۆجه‌رَن بۏش إو (حَسرَت) / مانیا سخاوت‌قېزې (شعر) سۏن دفعه‌ 30 ایل اؤنجه‌ دؤڲۆلن، …


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /home/yeniqapi/public_html/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 399

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *